Η Δημοκρατική Αριστερά διανύει τον δεύτερο χρόνο ζωής της, έχει ψηφίσει τις θέσεις της στο πρώτο της συνέδριο, παρεμβαίνει καθημερινά στα πολιτικά πράγματα του τόπου, παρά την μικρή της οργανωτική και οικονομική δυνατότητα, αλλά ακόμη υπάρχουν πολίτες που δεν γνωρίζουν τι είναι αυτό που την διαφοροποιεί από την υπόλοιπη αριστερά από την μια μεριά, η το Πασοκ, σαν δυνητικά σοσιαλδημοκρατικό κόμμα, από την άλλη.

Δημιουργούνται λοιπόν κάποια εύλογα ερωτήματα. Έχει πραγματικά η Δημαρ να προτείνει κάτι νέο στην πολιτική ζωή του τόπου, η απλώς δημιουργήθηκε για να καλύψει προσωπικές φιλοδοξίες κάποιων στελεχών της; Υπάρχουν πραγματικά όρια που την διαχωρίζουν από τις πολιτικές δυνάμεις του ευρύτερου προοδευτικού χώρου, η θα μπορούσε να έχει παραμείνει στο Συνασπισμό και τον Συριζα, η εναλλακτικά, να συμπράξει η και να απορροφηθεί από ένα πιθανό νέο Πασοκ;

Θα προσπαθήσω να απαντήσω σε αυτά τα ερωτήματα διερευνώντας καταρχάς τα όρια μεταξύ της Δημαρ και των άλλων πολιτικών δυνάμεων της αριστεράς. Οι πολιτικές θέσεις που διαχωρίζουν την Δημοκρατική Αριστερά από την υπόλοιπη αριστερά είναι αρκετές, αυτές όμως που αποτελούν την βάση και την αναγκαία προϋπόθεση, από την πλευρά της Δημαρ, για την άσκηση πραγματικής πολιτικής, είναι, ο αριστερός Ευρωπαϊσμός, η μεταρρυθμιστική στρατηγική, και η κυβερνητική εξουσία. Αυτές τις τρεις πολιτικές θέσεις θα αναλύσω στην συνέχεια.

• Η Ευρώπη σήμερα κυριαρχείται από συντηρητικές, νεοφιλελεύθερες πολιτικές, οι οποίες απέχουν ριζικά από την αντίληψή της Δημαρ για την Ενωμένη Ευρώπη. Αυτό όμως που είναι πλέον δεδομένο στην εποχή μας, είναι ότι μια χώρα μόνη της δεν μπορεί να επιβιώσει στον σημερινό κόσμο. Η απόλυτη κυριαρχία του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου καθιστά αδύνατη την άσκηση πολιτικής από μικρές μεμονωμένες χώρες, οι οποίες παραμένουν ανυπεράσπιστες στις επιθέσεις των αγορών, όπως συνέβη και με την χώρα μας. Όλη η πολιτική φιλοσοφία που στηριζόταν μέχρι σήμερα στην ανάλυση του Έθνους κράτους απαιτεί ριζική αναθεώρηση. Αν θέλουμε να ελπίζουμε σε διαφορετικού τύπου κοινωνίες, με βάση τον δημοκρατικό σοσιαλισμό και την πολιτική οικολογία, αυτό μπορεί να γίνει μόνο σε κρατικές οντότητες που έχουν την αντίστοιχη κρίσιμη μάζα, όπως στην περίπτωσή μας είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση. Αν η χώρα μας φύγει από την Ε.Ε. και προσπαθήσει να εφαρμόσει σοσιαλιστικά προγράμματα, θα καταλήξει σαν την Αλβανία προ του 1989, η σαν την Κούβα σήμερα. Η παραμονή στην Ε.Ε. και η πάλη για αλλαγή της πολιτικής που κυριαρχεί σήμερα σε αυτήν, είναι ζήτημα αρχής για την Δημοκρατική αριστερά.

• Μια αντίθεση, επανάσταση η μεταρρύθμιση, που αποτέλεσε πεδίο διαμάχης στο εσωτερικό του αριστερού κινήματος σε ολόκληρη την ιστορία του, εξακολουθεί και σήμερα, έστω με διαφορετική μορφή, να χαρακτηρίζει τις διαφορετικές αντιλήψεις στον χώρο της αριστεράς. Η εμπειρία από την πρώην Σοβιετική Ένωση, και τις υπόλοιπες σοσιαλιστικές χώρες, απέδειξε ότι δεν μπορεί να υπάρξει σοσιαλισμός χωρίς δημοκρατία και ελευθερία, ούτε ουσιαστικές αλλαγές στην κοινωνία χωρίς την συναίνεση και ενεργή συμμετοχή των πολιτών. Η πρωτοπορία του κόμματος, η ριζική ανατροπή του συστήματος, είναι έννοιες που προέρχονται από το παρελθόν, και πλέον είναι κενές περιεχομένου για την άσκηση πραγματικής πολιτικής. Ο μόνος δρόμος για τον σοσιαλισμό, του οποίου βέβαια σήμερα δεν μπορούμε να καθορίσουμε την μελλοντική μορφή του, είναι η διεύρυνση της δημοκρατίας σε όλα τα επίπεδα, η ενεργός συμμετοχή του λαού στα κοινωνικά δρώμενα, ο συνεχής μετασχηματισμός και μεταρρύθμιση του καπιταλιστικού συστήματος.

• Η άσκηση κυβερνητικής εξουσίας αποτελούσε το αγκάθι για ολόκληρη την αριστερά και για ολόκληρη την ιστορία της. Η συμμετοχή στην άσκηση εξουσίας θεωρείται ακόμη και σήμερα ταμπού για τα αριστερά κόμματα, τα οποία περιορίζονται στην άρνηση, στον καταγγελτικό λόγο, στην άσκηση πολιτικής μόνο μέσα από τους κοινωνικούς αγώνες και τα κινήματα. Ακόμη και λεκτικά όταν αποδέχονται ότι μπορούν να ασκήσουν κυβερνητική εξουσία, οι όροι και οι προϋποθέσεις είναι τέτοιοι που δεν χωρά κανείς άλλος, ενώ όταν πραγματικά βρέθηκαν μπροστά στο δίλλημα να αποφασίσουν, ( πχ δημοσκοπική άνοδος του Συριζα πριν τις προηγούμενες εκλογές), απέφυγαν την δυνατότητα σαν ο διάολος το λιβάνι. Η Δημοκρατική αριστερά δεν θα περιμένει την κατάληψη των χειμερινών ανακτόρων, την οποία δεν επιθυμεί άλλωστε, για να ασκήσει πραγματική πολιτική. Η άσκηση εξουσίας δεν είναι αυτοσκοπός αλλά το βασικό μέσον για την προοδευτική διακυβέρνηση της χώρας με στόχο, πρώτον, την άμεση βελτίωση της ζωής των πολιτών, με την αντιπαλότητα στο νεοφιλελευθερισμό, την υπεράσπιση των δικαιωμάτων των εργαζομένων, την ανακατανομή εισοδήματος υπέρ των ασθενέστερων κοινωνικών ομάδων, την προστασία του περιβάλλοντος και την οικολογική ανάπτυξη, και δεύτερον, για την δημιουργία προϋποθέσεων για το σοσιαλισμό, με την διεύρυνση της δημοκρατίας σε όλα τα επίπεδα, την ενεργοποίηση της συμμετοχής των πολιτών στα κοινά, τον ριζικό μετασχηματισμό του καπιταλιστικού συστήματος.

Οι βασικές πολιτικές θέσεις που ανέλυσα παραπάνω έχουν υποστηρικτές και σε άλλους πολιτικούς χώρους και ειδικά στον Συνασπισμό. Για την Δημοκρατική Αριστερά όμως αποτελούν τις βασικές αρχές για την άσκηση πολιτικής, και βέβαια, δεν μπορούν να συναθροιστούν με απόψεις που υποστηρίζουν, την έξοδο από το Ευρώ και την Ευρωπαϊκή Ένωση, την ριζική ανατροπή του συστήματος, την άρνηση άσκησης κυβερνητικής εξουσίας. Ο βασικός λόγος που τα στελέχη της Δημοκρατικής Αριστεράς αποχώρησαν από τον Συνασπισμό είναι ότι, ειδικά στον Συριζα και τις συνιστώσες του, οι απόψεις αυτές ήταν κυρίαρχες, με αποτέλεσμα την αδυναμία άσκησης πραγματικής πολιτικής. Για όσο διάσημα συμμετείχα στον Συριζα σαν ανένταχτος αριστερός, τα μόνα θέματα που συμφωνούσαμε τελικά ήταν, η συμπαράσταση στους αγώνες των εργαζομένων, η υπεράσπιση των δικαιωμάτων των μεταναστών και των φυλακισμένων, η προστασία των δημόσιων χώρων, τα οποία αποτελούσαν και το μοναδικό πεδίο άσκησης πολιτικής.

Στην συνέχεια θα προσπαθήσω να διευκρινίσω τις διαφορές της Δημοκρατικής Αριστεράς με το Πασοκ. Πρέπει όμως να ξεκαθαρίσω από την αρχή ότι δεν με ενδιαφέρει το πραγματικό, ιστορικό και σημερινό Πασοκ, που πλέον δεν έχει καμιά σχέση με την σοσιαλδημοκρατία, αλλά το Πασοκ που οραματίστηκαν χιλιάδες συμπολίτες μας, ένα δυνητικά σοσιαλδημοκρατικό κόμμα. Το σημερινό Πασοκ ευθύνεται άμεσα για την κατάσταση της χώρας μας, για τους Τσουκάτους, Μαντέληδες, Τσοχατζόπουλους, για το αναποτελεσματικό κομματοκρατούμενο κράτος, και βέβαια, η νεοφιλελεύθερη πολιτική που άσκησε και ασκεί, δεν έχει καμιά σχέση με την ιδεολογία και το πολιτικό πρόταγμα της Δημοκρατικής Αριστεράς.

Η βασική διαφορά της Δημοκρατικής Αριστεράς με την σοσιαλδημοκρατία είναι ότι, ο τελικός στόχος της σοσιαλδημοκρατίας, το κοινωνικό κράτος, η εργασιακή ειρήνη, η μερική αναδιανομή του πλούτου με την φορολόγηση των οικονομικά ισχυρών, πράγματα που κατακτήθηκαν μερικά στην μεταπολεμική Ευρώπη, για την Δημοκρατική Αριστερά αποτελούν μεν μεσοπρόθεσμο στόχο, για την άμεση βελτίωση της ζωής των πολιτών, αλλά ουσιαστικά είναι το μέσον, όταν συνδυαστεί και με μια σειρά άλλων πολιτικών, για τον ριζικό μετασχηματισμό του καπιταλισμού. Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε σήμερα ποια ακριβώς μορφή θα έχει μια μελλοντική κοινωνία, που θα έχει σαν βάση τον σοσιαλισμό με δημοκρατία και ελευθερία, αλλά σίγουρα δεν θα έχει, ούτε την μορφή της κεντρικά σχεδιασμένης οικονομίας, που γνωρίσαμε στην Ανατολική Ευρώπη, ούτε την μορφή του ελεγχόμενου καπιταλισμού με κοινωνικό κράτος, που γνωρίσαμε στις σκανδιναβικές χώρες τις προηγούμενες δεκαετίες. Η βασική διαφορά λοιπόν της σοσιαλδημοκρατίας με την Δημοκρατική αριστερά είναι ότι η μεν προσπαθεί να απαλύνει τις αντιθέσεις του καπιταλισμού, η δε παλεύει για τον ριζικό μετασχηματισμό και αντικατάστασή του. Αυτός είναι ο λόγος που η Δημαρ δεν πρόκειται να γίνει κόμμα της σοσιαλδημοκρατίας και κρατάει την αυτοτέλειά της, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν μπορεί να συνεργαστεί, είτε με την σοσιαλδημοκρατία, είτε με τα υπόλοιπα αριστερά κόμματα.

Μασσαλάς Βασίλειος μέλος Ν.Ε της Δημαρ και Αντιδήμαρχος Δήμου Ιωαννιτών

Αποτελεί πλέον κοινή ομολογία ότι το ΥΠΕΚΑ δέχεται προσφορές και για τα Γιάννενα για την υποβολή ενδιαφέροντος εκμετάλλευσης Υδρογονανθράκων, μαζί με τις περιοχές πατραϊκού κόλπου και του Κατάκολου με την διαδικασία Ανοιχτής Πρόσκλησης (open door). Αποτελεί λοιπόν η Ήπειρος, συμπεριλαμβανομένου και του παράκτιου τόξου του Ιονίου (περιοχή Πέρδικας) συγκεκριμένο Βιομηχανικό project κυρίαρχων κύκλων του κεφαλαίου, για τις πλουτοπαραγωγικές πηγές του υπεδάφους της, πλούσιο ενεργειακό οικόπεδο σε κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Το έκδηλο πολυεθνικό ενδιαφέρον κοινοπραξιών (ΗΠΑ, Ισραήλ, Ρωσία, Ινδία) εκτιμά για απολήψιμα αποθέματα της τάξης των 80 εκατομ. βαρελιών. Στο καινούριο ενεργειακό Ελντοράντο που προδιαγράφεται ενδιαφέρον σημείο που προκύπτει από τα στοιχεία του ναυλομεσιτικού οίκου Golden Destiny, η συμμετοχή των Ελλήνων Εφοπλιστών, στο δεκάμηνο του 2011 παραγγέλλουν 156 πλοία χωρητικότητας 12,8 εκατ. τόνων, κάνοντας σαφή στροφή προς ακριβά πλοία LNG (πλοία μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου) κάτι θα γνωρίζουν;

Η χώρα μας βιώνει την πιο βίαια εγκαθίδρυση της δικτατορίας των τραπεζών και του χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού. Η Ήπειρος βρίσκεται με εξαιρετικά εκτεθειμένο τον πλούσιο φυσικό πλούτο και βιοποικιλότητα βορά στα πολυεθνικά γεωτρύπανα και στις Ελεύθερες Οικονομικές Ζώνες (ΕΟΖ) ή των Ελεύθερων Συναλλαγών που θα συνδράμουν στην ... «αναγέννηση» των κατοίκων της, όπως υποστήριξε ο θεματικός Αντιπεριφερειάρχης Ηπείρου Οδυσσέας Πότσης, αναφερόμενος στο Πωγώνι τόπος καταγωγής του!

Ο διαγκωνισμός για ένταξη στις ΕΟΖ εκτός της Αν. Μακεδονίας – Θράκης και άλλων περιοχών Πελοπόννησος, Ήπειρος, Β. Αιγαίου αποτελεί θέατρο του παραλόγου... Η Πολωνία είναι η μοναδική χώρα – μέλος της Ε.Ε. στην οποία λειτουργούν σήμερα 14 ΕΟΖ (οι οποίες προϋπήρχαν της ένταξής της στην Ευρώπη σαν χώρα του πρώην σοβιετικού μπλόκ) περιορισμένης χρονικής διάρκειας κυρίως το τέλος του 2012.

Αυτές οι «θεραπείες σοκ» φαίνεται ότι αποκτήσαν άλλους φορολογικούς παραδείσους στην Ελλάδα... Με υπέρμαχους και συμμάχους τον Δήμο Καλπακίου, το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών, την διοίκηση του Επιμελητηρίου Ιωαννίνων και βεβαίως-βεβαίως τον «συνήθη ύποπτο» Περιφερειάρχη Αλέξανδρο Καχριμάνη να υπερθεματίζει και τη εξόρυξη πετρελαίου στις Νεγράδες και φυσικού αερίου στο Ιόνιο Πέλαγος, αντιπαραθέτοντας την ταχύτητα με την οποία κινούνται οι Αλβανοί γείτονές μας! Όπου εφαρμόζονται ΕΟΖ όπως Κίνα, Ανγκόλα, Μπαγκλαντές, Βραζιλία, Ινδία, Πακιστάν κ.ά., επιφέρουν πολλαπλές αρνητικές επιπτώσεις, μεγάλες οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες και διάρρηξη του κοινωνικού ιστού. Επίσης αντιμετωπίζουν διαταραχή στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, εκτόξευση της εγκληματικότητας, του τζόγου, της πορνείας, της διαφθοράς και της παραοικονομίας.

Για τον νομό Ιωαννίνων το ένα τρίτο των εδαφικών της περιοχών είναι στο Δίκτυο Φύση 2000, το σενάριο είναι εφιαλτικό!

Το «σκοτεινό» περιβάλλον των ειδικών ζωνών προκαλεί ακόμη και τον σκεπτικισμό του Όλι Ρεν, ο οποίος όπως μετέδωσε το Bloomberg οι ΕΟΖ πέρα από τον εξορθολογισμό των τελωνειακών διαδικασιών και τα εμπορικά οφέλη των ξένων επενδυτών, εκτιμά ότι με πρόσχημα την απλοποίηση των διοικητικών διαδικασιών και στο όνομα της δήθεν καταπολέμησης της γραφειοκρατίας ίσως καταλυθεί η όποια έννοια προστασίας του περιβάλλοντος, των αρχαιολογικών χώρων κ.λπ..

Οι πολιτικοί της χώρας μας στο σύνολό τους ουδόλως φαίνεται να ανησυχούν! Η κυριαρχία σε απόλυτο βαθμό του fast track και της ισοπέδωσης κάθε εργασιακής κατάκτησης δεν τους συγκινεί... Με το άνοιγμα του 2012 έχουμε τον πρώτο μποναμά fast track μετά από 11 χρόνια για την Μηχανική του Πρόδρομου Εμφιετζόγλου, από το ΥΠΕΚΑ τον αναπτυξιομανή Παπακωνσταντίνου ο οποίος ξεμπλοκάροντας το «αδειοδοτικό φράγμα» του υδροηλεκτρικού έργου αξίας 147 εκατομ. ευρώ, ισχύος 93 MW στον Άγιο Νικόλαο Αράχθου, υιοθετεί το άνοιγμα προς τις αγορές της Ε.Ε. (Ιταλίας) εγκαινιάζοντας το δρόμο για πλείστους άλλους...

Έγινε η εκκίνηση για το όργιο των αυθαιρεσιών για το Ηπειρωτικό Φυσικό Περιβάλλον και το ζοφερό μας μέλλον.

Οι επιπτώσεις τώρα από ενδεχόμενη εξόρυξη αργού πετρελαίου και φυσικού αερίου στην περιοχή του Καλπακίου (μόλις 30 χλμ.) από το λεκανοπέδιο των Ιωαννίνων και σε εγγύτητα με τα Ζαγοροχώρια του πράσινου τουρισμού, θα έχει τεράστιες επιπτώσεις στον αέρα και στο υπέδαφος.

Οι εκπομπές πτητικών οργανικών ενώσεων στον αέρα όπως το μονοξείδιο άνθρακα (CO) Μεθανίου (CH4) αιωρούμενα σωματίδια ΡΜ10, ΡΜ2,5, Αμμωνία (ΝΗ3) υδρόθειο (Η2S) διάφορα μέταλλα, οξέα, συνθέτουν πληθώρα τοξικών ενώσεων. Επίσης Οξείδια Αζώτου (ΝΟx), Οξείδια θείου (Sox) VOCs (Volatile Organic Compounds) και η επακόλουθη δημιουργία όζοντος στην ατμόσφαιρα θα προκαλέσουν επιπτώσεις φωτοχημικής ρύπανσης ακόμη και της πόλης των Ιωαννίνων.

Δημοσιευμένες μελέτες (Texas Air Quality Study 2000) έδειξαν ότι οι πραγματικές εκπομπές είναι 4-5 φορές μεγαλύτερες από τις αναμενόμενες.

Θα έχουμε επίσης σημαντικά απόβλητα όπως πολυαρωματικούς υδρογονάνθρακες οι οποίοι επηρεάζουν το υπόγειο περιβάλλον και τον υδροφόρο ορίζοντα όπως το βενζόλιο, φορμαλδεΰδη, μεθυλομερκαπτόνη, τολουόλιο, ξυλόλιο, το ΜΤΒΕ, διοξίνες άκρως τοξικές καρκινογόνες ενώσεις.

Μελέτες που έγιναν σε διυλιστήρια στο Ηνωμένο Βασίλειο και στην Φιλανδία σε εργαζόμενους σε διυλιστήρια πετρελαιοειδών, βρέθηκε ότι οι άνδρες εργαζόμενοι σ' αυτούς τους χώρους για μια τουλάχιστον 5ετία, είχαν 2 φορές περισσότερο από τον μέσο πληθυσμό την εμφάνιση μη-μελανοειδούς καρκίνου του δέρματος και το υψηλότερο καρκίνο των νεφρών και μεσοθηλιώματος.

Οι επιπτώσεις στο περιβάλλον από την εξόρυξη αργού πετρελαίου και φυσικού αερίου σημαίνει πλούτο για τους λίγους και πολλά δεινά τόσο για το λαό όσο και για το περιβάλλον.

Μπορούμε να αναφέρουμε το παράδειγμα του Μεξικού ή της Νιγηρίας, που είναι η 8η παραγωγός χώρα αργού πετρελαίου, αλλά παραμένει ένα από τα φτωχότερα κράτη του πλανήτη με 70% των κατοίκων της, να ζουν κάτω από το όριο της φτώχιας. Το τίμημα είναι εξίσου βαρύ για το περιβάλλον καθώς 500 εκατομ. γαλόνια πετρελαίου εκτιμάται ότι έχουν διαρρεύσει στον ποταμό Νίγηρα. Οι παράγοντες αυτής της χώρας και η οικονομική συγκυρία, συντελούν στην κακή ποιότητα υποδομών και εκμετάλλευσης χωρίς πρόληψη και συντήρηση, με ελλιπή νομοθεσία, διαφθορά, κατάχρηση εξουσίας, αδιαφορία των πολυεθνικών, πολιτική αστάθεια, εξωτερικές επιβολές δανειακών συμβάσεων...

Οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και οι πρακτικές εξοικονόμησης ενέργειας πρέπει να αποτελούν τον κεντρικό ενεργειακό σχεδιασμό όλων των χωρών και των ανεπτυγμένων και των αναπτυσσόμενων αλλά και του 3ου κόσμου. Πρέπει να οικοδομήσουμε ένα εναλλακτικό μοντέλο ενέργειας και ευημερίας, όχι αυτό των εξαρτήσεων των τιμών spread και επειδή την δεδομένη οικονομική συγκυρία, η παγκόσμια τάξη πραγμάτων διαμορφώνει χαρτογραφώντας τα ενεργειακά δίκτυα στην νότια Μεσόγειο, οφείλουμε ν' απαντήσουμε σ' αυτή την πρόκληση με περιβαλλοντική ρητορική και ριζοσπαστισμό.

Όμως τα κοιτάσματα υδρογονανθράκων και την γεωπολιτική τους διάσταση εκτιμάται ότι θα επικαλεσθεί ο Λ. Παπαδήμος και την ισχυρή θέση της χώρα μας στον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη. Το μόνο βέβαιο είναι ότι και οι δανειστές μας, που λειτουργούν υπέρ των οικονομικών λόμπις, θα απαιτήσουν τη μεταφορά της κυριότητας των κοιτασμάτων στο Ταμείο Δημόσιας Περιουσίας, μόλις οι έρευνες το επιβεβαιώσουν και ψηφιστεί η Δανειακή Σύμβαση, με τους εμπορικούς και αποικιοκρατικούς όρους του Αγγλικού Δικαίου!

Ουδέποτε διατυπώθηκε προβληματισμός και ανησυχία σ' αυτά τα κυρίαρχα ζητήματα προστασίας της χώρας και ειδικότερα στην πολύπαθη περιοχή μας για την αποτροπή ζημιογόνων αναπτυξιακών κατευθυντηρίων. Η κρισιμότητα αυτής της κατάστασης, να απειλούμαστε και από την μικρόνοια των κοινοβουλευτικών και αυτοδιοικητικών μας εκπροσώπων, δεν έχει τέλος...

Εδώ υιοθετείται η πλήρης χωροταξική αναρχία και αναπτυξιακή σύγχυση, εξ' αιτίας της έλλειψης στοιχειώδους πρότασης καθορισμού της μονόδρομης ελκυστικής με περιβαλλοντικά κριτήρια ευημερίας. Η διατήρηση της υψηλής ποιότητας και εικόνας του Ηπειρωτικού τοπίου ως μοναδικού δείγματος πολιτιστικού προϊόντος, ουδέποτε απασχόλησε τους πολιτικούς μας ταγούς. Πάντα συναινετικοί σ' ότι βαφτίζεται, γενικώς και αορίστως, αναπτυξιακό όσο ανορθολογικό και εφιαλτικό κι αν είναι, «δεν πάνε κόντρα» στις οικονομικές συντεχνίες και επιταγές της αγοράς, γιατί μόνιμη επιδίωξη η διατήρηση των κοινοβουλευτικών εδράνων. Η αδυναμία συγκρότησης μιας τοπικής πράσινης φυσιογνωμίας, με την Δωδώνη, μία από τις πιο λαμπρές εστίες της ευρωπαϊκής κουλτούρας, θλιβερός απόηχος του ξεπουλήματος.

Μας επιτηρεί η Ιστορία και όχι η Τρόϊκα, είπε στην Βουλή ο διορισμένος Πρωθυπουργός Παπαδήμος και κατά τον Etien Roland σε άρθρο του στη Monde«...τα ίδια τα θεμέλια της Ευρώπης δεν υφίστανται χωρίς τον ελληνισμό... Τσιμέντο της Ευρώπης δεν είναι οι τράπεζες και οι τραπεζίτες, ο ελληνικός πολιτισμός είναι ένα από τα στοιχεία που μας ενώνουν• αλίμονο, υπάρχουν τόσα λίγα! Vive la Gréce! Και ας μην αφήσουμε τεχνοκράτες να γονατίσουν φίλους και αδελφούς, πόσω μάλλον να τους ταπεινώσουν και να ταπεινώσουν κι εμάς...»

Μίλτος Μπούκας

Η έναρξη των χειμερινών εκπτώσεων φέτος στα εμπορικά καταστήματα αρχίζει από την 16 Ιανουαρίου , με καταλυτική ημερομηνία την 29η Φεβρουαρίου.. Σε αυτό το διάστημα, η πλειονότητα του καταναλωτικού κοινού θα σπεύσει να επωφεληθεί των χαμηλών τιμών των προϊόντων, υποπίπτοντας όμως σε μια σειρά λαθών που ουσιαστικά θα έχει ως αποτέλεσμα την μελλοντική τους οικονομική επιβάρυνση. Συνεπώς οι καταναλωτές, οφείλουν να είναι εξαιρετικά προσεκτικοί τόσο πριν όσο και κατά την διάρκεια των αγορών τους.

Το Ινστιτούτο Προστασίας Καταναλωτών Ηπείρου λοιπόν εφιστά την προσοχή στο καταναλωτικό κοινό στα ακόλουθα:

• Το προϊόν στο οποίο ισχύει η έκπτωση, πρέπει υποχρεωτικά να συνοδεύεται από πινακίδα στην οποία θα αναγράφονται:

 Η αρχική τιμή του προϊόντος

 Η τελική τιμή του προϊόντος.

 Η αναγραφή ποσοστού έκπτωσης δεν είναι υποχρεωτική και ανήκει στην διακριτική ευχέρεια της επιχείρησης εάν θα αναγράψει ποσοστό ή όχι. Σε περίπτωση που η επιχείρηση αναγράψει ποσοστό πρέπει να προσδιορίζεται ότι πρόκειται για έκπτωση (π.χ. «20% έκπτωση»

• Σύνηθες φαινόμενο μερικών εμπόρων, ευτυχώς όχι όλων, είναι:

o Η αναγραφή τιμής προϊόντων υψηλότερης της πραγματικής.

o Η διάθεση στην κατανάλωση ειδών β' διαλογής, τα οποία έχουν αγοραστεί για αυτόν τον σκοπό.

Το Ινστιτούτο Προστασίας Καταναλωτών Ηπείρου συμβουλεύει τους καταναλωτές:

Καταγράψτε τις ανάγκες σας : Πριν βγείτε στην αγορά θα πρέπει να έχετε αξιολογήσει και καταγράψει τις ανάγκες σας. Δίχως ανάλογη προετοιμασία, το πιθανότερο είναι να αγοράσετε κάτι το οποίο μάλλον περιττό θα κριθεί παρά ουσιαστικά χρήσιμο και αναγκαίο. Μη πέσετε θύματα της υπερκατανάλωσης.

• Να αντιμετωπίζετε με επιφυλακτικότητα τις μεγάλες εκπτώσεις : Εξετάστε την ποιότητα και την τιμή των προϊόντων και να κάνετε πάντα σύγκριση τιμών ιδίων προϊόντων από κατάστημα σε κατάστημα πριν προβείτε στην επιθυμητή αγορά.

• Την τιμή που είχε ένα προϊόν πριν την έκπτωση την ξέρει μόνον ο καταστηματάρχης και ο μόνος που μπορεί να την ελέγξει είναι ο καταναλωτής που την είχε καταγράψει.

• Εάν διαπιστώσουμε ότι σε κάποιο προϊόν που είχαμε επισημάνει την τιμή του πριν τις εκπτώσεις, ο πωλητής γράφει άλλη τιμή για να παρουσιάσει μεγαλύτερη έκπτωση, του το λέμε, για να μην έχει την εντύπωση ότι αποδίδουν τέτοιου είδους τεχνάσματα που προσβάλουν εκτός από τον ίδιο όλη την τοπική αγορά.

Η ριζική αλλαγή στα είδη της βιτρίνας μετά την έναρξη των εκπτώσεων θεωρείται ύποπτη.

• Μην αγοράζετε προϊόντα επειδή είναι φθηνά : Τέτοια λογική μπορεί να αποβεί μοιραία για την υποτιθέμενη σωστή διαχείριση χρήματος που θέλουμε να κάνουμε. Τα προϊόντα θα είναι περιττά όσο φθηνά και αν είναι.

• Προτιμάτε εποχιακά είδη : Κατά την περίοδο των εκπτώσεων, μπορείτε να επωφεληθείτε κυρίως από εποχιακά είδη (ένδυσης – υπόδησης), τα οποία θα τα βρείτε φθηνότερα παρά από είδη οικιακής χρήσεως, ηλεκτρονικές συσκευές, εξοπλισμό, έπιπλα. Οι τιμές αυτών των προϊόντων αυξομειώνονται καθ' όλη την διάρκεια τους έτους. Έτσι μπορείτε να πετύχετε μια συμφέρουσα τιμή στα ανάλογα προϊόντα σε όλη την διάρκεια του χρόνου και όχι απαραίτητα σε περίοδο εκπτώσεων.

• Πιστωτικές Κάρτες : Ειδικά την περίοδο των εκπτώσεων οι καταναλωτές πρέπει να είναι ιδιαίτερα φειδωλοί στην χρήση πιστωτικών καρτών, αφού η υπερχρέωση πλέον αυτών των καρτών αποτελεί την μεγαλύτερη πληγή για τα περισσότερα νοικοκυριά. Προσοχή λοιπόν στην υπερχρέωση των πιστωτικών καρτών. Ελέγχουμε το ποσόν που μας χρεώνουν στο κατάστημα και στον αναλυτικό λογαριασμό της τράπεζας.- H τιμή των προϊόντων δεν πρέπει να αυξάνεται αν πληρωθεί με πιστωτική κάρτα.

Η περίοδος των εκπτώσεων αποτελεί ευκαιρία για τους καταναλωτές να αγοράσουν σε χαμηλότερες τιμές κανονικά και όχι ελαττωματικά προϊόντα. Οι συνήθεις δικαιολογίες μερικών εμπόρων: «σε περιόδους εκπτώσεων αλλαγές προϊόντων και επιστροφές χρημάτων δεν γίνονται», δεν ισχύουν στην περίπτωση ελαττωματικού προϊόντος. . Αν οι έμποροι θέλουν να πωλήσουν ελαττωματικά προϊόντα πρέπει να το επισημαίνουν εγγράφως στους καταναλωτές και να κατεβάζουν ακόμα παρακάτω τις τιμές με την επισήμανση ότι αυτά τα προϊόντα δεν επιστρέφονται .

• Δεύτερη γνώμη: Πηγαίνοντας να αγοράσετε κάποιο προϊόν, θα μπορούσατε να εμπιστευθείτε την γνώμη ενός δεύτερου ατόμου. Τις περισσότερες φορές η αυξημένη μας επιθυμία κατανάλωσης και εξοικονόμησης χρήματος, μας καθιστά άκαμπτους να αποφασίσουμε εάν ένα προϊόν είναι καλό και ταιριάζει στις ανάγκες μας. Η ήρεμη γνώμη του άλλου ατόμου, θα μας βοηθήσει να αποφασίσουμε και να αξιολογήσουμε τις ουσιαστικές μας ανάγκες.

• Απόδειξη: Μην ξεχνάτε ποτέ να ζητάτε την απόδειξη που συνοδεύει τις αγορές σας, όχι μόνον γιατί την απαιτεί ο νόμος, αλλά και θα χρειασθεί για τυχόν αλλαγή του προϊόντος.. Το μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για τις αγορές μας βαραίνει πρωτίστως εμάς τους ίδιους.

• Εγγύηση: Επίσης μη ξεχνάτε την εγγύηση και τις οδηγίες χρήσης που μπορεί να συνοδεύουν το προϊόν και να είναι στην ελληνική γλώσσα.

• Προσφορές: Στις προσφορές πρέπει να υπάρχει ανηρτημένη πινακίδα που να ενημερώνει ότι γίνονται προσφορές. Επίσης το προϊόν πρέπει να έχει δύο τιμές αρχική και η τιμή προφοράς (όχι σε ποσοστό έκπτωσης ).Προσοχή !!!! Στις προσφορές συνήθως αναγράφεται ότι δεν γίνονται αλλαγές, εάν μετανιώσουμε δεν έχουμε δυνατότητα αλλαγής.

Να θυμόμαστε πάντα ότι η βιασύνη και η νοοτροπία του να προλάβουμε πριν εξαντληθούν τα προϊόντα, δεν αποτελεί τον καλύτερο τρόπο συμπεριφοράς την περίοδο των εκπτώσεων. Ιδιαίτερα να προσέχουμε οι αγορές μας να μην γίνονται σε ώρες αιχμής των καταστημάτων, γιατί ελλοχεύει ο κίνδυνος κλοπής προσωπικών μας ειδών. Έτσι αντί να επωφεληθούμε των προσφορών, θα επωφεληθούν οι επιτήδειοι «εραστές» του χρήματος ζημιώνοντας φυσικά την τσέπη μας.

-Εξασφαλίστε τα οικονομικά σας συμφέροντα αγοράζοντας ποιοτικά προϊόντα με όλες τις από τον νόμο απαιτούμενες ενδείξεις και μη ξεχνάτε το τρίπτυχο:

Ελέγχω- Συγκρίνω- Επιλέγω

Ποιότητα και τιμή των προϊόντων

-Για τυχόν παρατυπίες κατά την διάρκεια των αγορών σας στην περίοδο των εκπτώσεων μη διστάσετε να επικοινωνείτε με το Ινστιτούτο Προστασίας Καταναλωτών Ηπείρου στο τηλ. 2651065178 η 6946290582.-

Ο Πρόεδρος του Ινστιτούτου Προστασίας Καταναλωτών Ηπείρου κ. Χριστόδουλος Πάντος, καλεί τους φίλους καταναλωτές να προτιμούν τα ντόπια καταστήματα, διότι έτσι ενισχύουν την τοπική οικονομία και αυξάνουν τις θέσεις εργασίας.

Φώναζε << Εγώ θα φτιάξω το Δεσποτάτο της Ηπείρου !!! >> και τον κοιτούσαν παραξενεμένοι οι γύρω νομίζοντας ότι του έχει σαλέψει . Ήθελε να αναστηλώσει το σπίτι του προδότη της Ηπείρου στον Πασά , να το φυτέψει με όσα μύρια βοτάνια και καρποφόρα δέντρα και στην κορφή του να καρφώσει την σημαία του Δεσποτάτου . Από εκεί ήθελε να κηρύξει την ( γαστρονομική ) επανάσταση της Ηπείρου . Όταν είχα έρθει στο Συμπόσιο της ΛΕ.Γ.Η. στο Μπουραζάνι , είχα πει στα μέλη ότι η Ήπειρος είναι τυχερή που έχει τον Αλέξανδρο . Δεν το είπα στην τύχη , το εννοούσα .Ήξερα τι έχει να προσφέρει στον τόπο , τι δρόμους μπορούσε να ανοίξει . Και στον βαθμό που μπορούσε τους άνοιξε . Καιρός να συνεχίσετε με περισσότερη ορμή το σπάσιμο της πέτρας , το άνοιγμα του δρόμου εσείς πλέον . Άλλωστε οι Ηπειρώτες ξέρουν απ΄αυτά . Ο Αλέξανδρος μου θυμίζει τον Σωκράτη , τον δάσκαλο από τον Ειρηνικό πολεμιστή ( μια πραγματική ιστορία ενός Ολυμπιονίκη που έχασε τον << δρόμο του >> ) . Συνάντησε λοιπόν τον Σωκράτη σ΄ ένα βενζινάδικο να δουλεύει ( απ΄αυτούς που καθαρίζουν τα τζάμια των αυτοκινήτων ) , απογοητευμένος από την ζωή του έχοντας παρατήσει τα πάντα να καταρρέουν γύρω του . Ο Σωκράτης ένας γέρος ατημέλητος , φαινομενικά αδιάφορος άρχισε να του δείχνει πως έπρεπε να αντιδράσει και να ανταπεξέλθει στις δυσκολίες του και στα προβλήματά του . Ο νεαρός εντυπωσιάστηκε γιατί ο γέρος δεν τον γνώριζε πριν και έτσι άρχισε να πηγαίνει όλο και πιο συχνά , μέχρι που κατάλαβε την σοφία του και αποδέχθηκε ότι είναι ο δάσκαλός του . Ο Αλέξανδρος είναι ο Σωκράτης της Ηπείρου και αυτό μην το χάσετε !!! Τον αποκαλείτε Μέγα Γαστρονόμο . Δεν είναι όμως . Με βάση τον τίτλο << Οψοποιών Μαγγανείαι >> , δηλαδή οι Μαγείες των μαγείρων ή σε παράφραση οι μαγείες αυτών που δίνουν όψη σε κάτι , θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ο Μέγας Σαμάνος . Δεν θέλει να τον κλάψουμε γιατί όπως λέει ΕΖΗΣΕ !!! Όπως οι θράκες !! Οι Θράκες όλοι ξέρουμε πως είχαν τον Διόνυσο . Αυτός όμως δεν εννοεί τον Διόνυσο με τα κρασιά του , τα όργιά του και τις παρεκτροπές του . Εννοεί τον τρόπο που ζούσαν οι Θράκες γιατί ο Διόνυσος ήταν υπέρμαχος της ζωής , ήταν ο επαναστάτης Θεός που περιφρονούσε τον ίδιο τον Χάρο . Έτσι και οι Θράκες χλεύαζαν τον Χάρο σε κάθε τους βήμα , αγαπούσαν την ζωή όσο τίποτα άλλο , αλλά δεν της έδιναν το δικαίωμα να το πάρει πάνω της και να κυριαρχήσει σ΄αυτούς .Ρουφούσαν ότι είχε μέχρι τελευταία σταγόνα . Κρατείστε τον Σωκράτη , κρατείστε τον Σαμάνο , γίνετε << Θράκες >> και θα τον έχετε για πάντα κοντά σας να σας δείχνει τον δρόμο όπως κάνει και με το μεταθανάτιο γλέντι του .Και επειδή πάντα μίλαγα ανοιχτά και σταράτα μαζί του και είχαμε τις διαφωνίες μας , τις κόντρες μας , την προσωπική μας γνώμη ( όπως ο Σωκράτης με τον νεαρό μαθητή του ) , έτσι θα μιλήσω και με εσάς . Πολλοί θα είναι αυτοί που θα του βρουν ελαττώματα , δυστροπίες και διάφορα άλλα << ανθρώπινα >> ( όπως άλλωστε έχουν όλοι οι μεγάλοι δάσκαλοι , όπως ο Σωκράτης οδικός μας , αλλά και ο αρχαίος ) , ένα να θυμούνται γι αυτόν από μένα . Ότι έδωσε όραμα στον τόπο αυτόν , ότι σας άνοιξε έναν ορίζοντα και σας έβαλε σ΄έναν δρόμο όχι άγνωστο , γνωστό , αλλά που δεν ξέρατε πως να τον διανύσετε . Αν είστε καλοί μαθητές θα μπορέσετε να βρείτε πολλά σοκάκια αυτού του δρόμου και να γίνετε κι εσείς ξανά Ολυμπιονίκες .

Εγώ ζητώ συγνώμη από τον τον φίλο μου που δεν μπόρεσα να τον δω στην κατάσταση αυτή , αλλά να ξέρει όπου κι αν βρίσκεται ότι θα τον σέβομαι , θα τον εκτιμώ και θα τον σκέφτομαι πάντα .

Με απεριόριστη εκτίμηση και φιλία

Νίκος Φωτιάδης

Αρχιμάγειρος

Του Διονύση Π. Σιμόπουλου

Διευθυντή Ευγενιδείου Πλανηταρίου

Η νύχτα της ερχόμενης Πέμπτης, 22 Δεκεμβρίου, θα είναι η μεγαλύτερη του έτους με διάρκεια 14 ωρών και 29 λεπτών. Την ημέρα εκείνη ο Ήλιος θα φτάσει στο σημείο της ετήσιας τροχιάς του που ονομάζεται «Χειμερινό Ηλιοστάσιο», οπότε αρχίζει και επίσημα η εποχή του Χειμώνα. Ημερολογιακά το Χειμερινό Ηλιοστάσιο κυμαίνεται σήμερα μεταξύ της 20ης και 23ης Δεκεμβρίου, αν και η τελευταία φορά που είχαμε το Χειμερινό Ηλιοστάσιο στις 23 Δεκεμβρίου ήταν το 1903 και η επόμενη θα είναι το 2303. Ακόμη πιο σπάνια είναι η 20η Δεκεμβρίου με την επόμενη να συμβαίνει το 2080. Οι διαφοροποιήσεις αυτές οφείλονται στο Γρηγοριανό Ημερολόγιο του οποίου το κάθε έτος έχει 365 ημέρες εκτός από τα δίσεκτα έτη με τις 366 ημέρες τους. Τα πράγματα, όμως, δεν ήσαν πάντα έτσι. Ας τα πάρουμε, λοιπόν, από την αρχή.

Από την αρχαιότητα ακόμη ο υπολογισμός του Έτους έγινε με την παρατήρηση της επίδρασης που έχει πάνω στη Γη η περιφορά της γύρω από τον Ήλιο, η επίδραση δηλαδή του κύκλου των εποχών! Οι εποχιακές αυτές αλλαγές είχαν για τους αρχαίους τεράστια σημασία, ιδιαίτερα μάλιστα μετά την εμφάνιση της γεωργίας πριν από 10.000 περίπου χρόνια. Γι' αυτό, κι επειδή η σπορά, η συγκομιδή και οι άλλες γεωργικές ασχολίες εξαρτιόνταν από τις αλλαγές των εποχών, η διάρκεια ενός ηλιακού έτους έπρεπε να μετρηθεί επακριβώς.

Η Γη συμπληρώνει μία πλήρη περιφορά γύρω από τον Ήλιο σε περίπου 365,25 ημέρες. Κάθε μέρα η Γη βρίσκεται σε διαφορετική θέση από αυτήν που βρισκόταν την προηγουμένη. Έτσι από κάθε νέα θέση αντικρίζουμε τον Ήλιο από διαφορετική γωνία κι έτσι μας φαίνεται ότι ο Ήλιος βρίσκεται μπροστά από διαφορετικά άστρα (καθώς κινείται από τη Δύση προς την Ανατολή), λόγω ακριβώς της κίνησης της Γης πάνω στην τροχιά της. Κάθε φορά που η Γη συμπληρώνει μία πλήρη περιφορά γύρω από τον Ήλιο, μας φαίνεται ότι ήταν ο Ήλιος αυτός που συμπλήρωσε έναν κύκλο γύρω από τη Γη. Ο κύκλος αυτός ονομάζεται «εκλειπτική», και απεικονίζει την προέκταση πάνω στην ουράνια σφαίρα, της γήινης τροχιάς γύρω από τον Ήλιο.

Αν παρατηρήσουμε την εκλειπτική και τη συγκρίνουμε με τον ουράνιο ισημερινό (την προέκταση του γήινου ισημερινού πάνω στην ουράνια σφαίρα), θα δούμε ότι οι δύο αυτοί κύκλοι δε συμπίπτουν, αλλά αντίθετα τέμνονται, σχηματίζοντας γωνία ίση με 23,5 περίπου μοίρες, λόγω της κλίσης που έχει ο άξονας της Γης σε σχέση με το επίπεδο που σχηματίζει η εκλειπτική. Η γωνία αυτή ονομάζεται «λόξωση της εκλειπτικής», και τα δύο σημεία στα οποία τέμνονται οι δύο κύκλοι ονομάζονται «ισημερινά σημεία». Στο πρώτο σημείο ο ουράνιος ισημερινός τέμνει την εκλειπτική εκεί όπου ο Ήλιος βρίσκεται στις 20-21 Μαρτίου. Το σημείο αυτό ονομάζεται «εαρινό ισημερινό σημείο», κι από την ημέρα αυτή αρχίζει η Άνοιξη. Εκ διαμέτρου αντίθετα η τομή γίνεται όταν ο Ήλιος βρίσκεται στις 22-23 Σεπτεμβρίου. Το σημείο αυτό ονομάζεται «φθινοπωρινό ισημερινό σημείο», και από την ημέρα αυτή αρχίζει το Φθινόπωρο.

Από το εαρινό ισημερινό σημείο και μετά, ο Ήλιος φαίνεται καθημερινά να σκαρφαλώνει όλο και πιο πάνω στο βόρειο ημισφαίριο του ουρανού. Οι μέρες μεγαλώνουν, οι νύχτες μικραίνουν και ο καιρός γίνεται όλο και πιο θερμός. Περίπου τρεις μήνες αργότερα, στις 20-21 Ιουνίου, ο Ήλιος φτάνει στο βορειότερο σημείο της εκλειπτικής από το οποίο θα αρχίσει πλέον να κατέρχεται, «τρεπόμενος» και πάλι προς τον ισημερινό. Το σημείο αυτό, στις 20-21 Ιουνίου, ονομάζεται θερινό τροπικό σημείο ή απλά θερινή τροπή, επειδή ο Ήλιος τρέπεται και πάλι προς τον ισημερινό, και από την ημέρα αυτή αρχίζει το καλοκαίρι. Επειδή μάλιστα για μερικές ημέρες πριν και μετά τη θερινή τροπή ο Ήλιος φαίνεται να αργοστέκεται πάνω στην εκλειπτική σαν να είναι έτοιμος να σταματήσει, το θερινό τροπικό σημείο ονομάζεται επίσης και θερινό ηλιοστάσιο.

Μετά τη θερινή τροπή, ο Ήλιος συνεχίζει να κατεβαίνει προς το Νότο, και στις 22-23 Σεπτεμβρίου φτάνει στο φθινοπωρινό ισημερινό σημείο, οπότε, όπως και στο εαρινό ισημερινό σημείο, έχουμε ίση μέρα και νύχτα: ισημερία. Αλλά η κάθοδος του Ήλιου συνεχίζεται, μέχρις ότου, στις 21-22 Δεκεμβρίου, φτάνει στο νοτιότερο σημείο της τροχιάς του που ονομάζεται χειμερινό τροπικό σημείο, ή απλά χειμερινή τροπή ή χειμερινό ηλιοστάσιο. Από την ημέρα αυτή αρχίζει ο Χειμώνας. Αλλά από κει κι έπειτα ο Ήλιος σταματάει να κατέρχεται και ξαναρχίζει και πάλι να σκαρφαλώνει, κάθε μέρα όλο και πιο ψηλά.

Στη διάρκεια του Χειμώνα, οι ακτίνες του Ήλιου πέφτουν πάνω στο βόρειο ημισφαίριο της Γης με πλάγιο τρόπο, ενώ συμβαίνει το αντίθετο στο νότιο ημισφαίριο οπότε εκεί έχουν Καλοκαίρι. Στη διάρκεια της Άνοιξης ο Ήλιος βρίσκεται ακριβώς πάνω από τον ισημερινό της Γης, οπότε και τα δύο ημισφαίρια παίρνουν με τον ίδιο τρόπο της ζωογόνες ακτίνες του Ήλιου. Στη διάρκεια του Καλοκαιριού ο Ήλιος ευνοεί το βόρειο ημισφαίριο, οι ακτίνες του πέφτουν πάνω μας περισσότερο κάθετα, και ενώ εμείς έχουμε Καλοκαίρι, στο νότιο ημισφαίριο έχουν Χειμώνα. Τέλος, το Φθινόπωρο, ο Ήλιος βρίσκεται και πάλι πάνω από το γήινο ισημερινό, με ισομερή κατανομή της θερμότητας και στα δύο ημισφαίρια.

Δεν είναι λοιπόν καθόλου παράξενο που ο Ήλιος λατρεύτηκε από τους αρχαίους σαν θεός, μια που γι' αυτούς ο Ήλιος ήταν ο δημιουργός των εποχών του έτους και του κύκλου των φαινομένων και των εναλλαγών που σχετίζονται με αυτές, από τη σπορά ως τη βλάστηση και από την ανθοφορία ως τη συγκομιδή. Οι Αιγύπτιοι τον ονόμασαν Ρα, Ατόν, ή και Όσιρη ακόμη. Οι Βαβυλώνιοι τον αποκαλούσαν Σαμάχ, Βαάλ, Μαρδούκ και Νεργκάλ. Οι Ινδοί Βράχμα και Βισνού. Και οι Πέρσες Μίθρα. Για τους αρχαίους Έλληνες, κατά περιστάσεις, ήταν ο Δίας ή ο Πλούτων, ο Βάκχος, ο Διόνυσος, ή και ο Φοίβος Απόλλων. Ανεξάρτητα όμως από την ονομασία που του δόθηκε, όλοι ανεξαιρέτως οι λαοί καθιέρωσαν προς τιμή του Ήλιου, περίφημες και πολλές γιορτές, ιδιαίτερα στις περιόδους των εναλλαγών από τη μια εποχή στην άλλη.

Οι μεγαλύτερες από τις γιορτές αυτές γίνονταν σε όλες τις χώρες και τις φυλές στην εποχή του χειμερινού ηλιοστάσιου, στις 25 Δεκεμβρίου. Ήταν η γιορτή της γέννησης του Ήλιου, και όχι αδικαιολόγητα. Γιατί όσο ο χειμώνας πλησίαζε και ο Ήλιος του μεσημεριού φαινόταν όλο και πιο χαμηλά στον ορίζοντα, τόσο και οι μέρες μίκραιναν και το κρύο αύξανε. Ήταν η σκληρή εποχή για τον άνθρωπο με τις πολύ μικρές ημέρες και τις ατέλειωτες νύχτες. Οι φροντίδες πολλαπλασιάζονταν, οι ανησυχίες αυξάνονταν και ένα αόριστο συναίσθημα φόβου καταλάμβανε τον αρχαίο άνθρωπο με τα ανύπαρκτα σχεδόν αμυντικά του μέσα και τις περιορισμένες πηγές διατροφής.

Γι' αυτό αναπέμπονταν προσευχές και ιερές παρακλήσεις, ανάβονταν φωτιές και προσφέρονταν θυσίες προς το θεό Ήλιο για να μη χαθεί οριστικά από τον ορίζοντα. Και πράγματι: μετά από μικρό δισταγμό ο θεός ενέδιδε. Στο κατώτατο σημείο του, στον αστερισμό του Αιγόκερου, στις πύλες του Ήλιου όπως τον ονόμαζαν οι Χαλδαίοι, «άλλαζε» απόφαση, άρχιζε να σκαρφαλώνει και πάλι προς τα πάνω, και οι μέρες μεγάλωναν. Μια νέα τάξη πραγμάτων θα έμπαινε και πάλι, ωραία όπως και στα προηγούμενα χρόνια, οπότε η Γη θα ανθοφορούσε ξανά χάρη στις ζωογόνες ακτίνες του Ήλιου. Δεν είναι λοιπόν καθόλου παράξενο το γεγονός ότι οι αρχαίοι λαοί γιόρταζαν ιδιαίτερα τις μέρες αυτές του χειμερινού ηλιοστασίου. Και αυτή την παράδοση των αρχαίων λαών συνέχισαν οι Έλληνες με τα Κρόνια, και ιδιαίτερα οι Ρωμαίοι με τα Σατουρνάλια και τα Βρουμάλια και την κεντρική γιορτή της 25ης Δεκεμβρίου "Dies Natalis Invicti Solis", δηλαδή την «Ημέρα της Γέννησης του Αήττητου Ήλιου».

Τα Σατουρνάλια ήταν η αρχαιότερη γιορτή των Ρωμαίων και την απέδιδαν στον Ρωμύλο ή στους Πελασγούς. Ξεχώρισε όμως από τις άλλες αγροτικές γιορτές τους το 217 π.Χ. Οι γιορτές αυτές έπαιρναν πανηγυρικό χαρακτήρα και είχαν κατακτήσει ολόκληρο τον ελληνορωμαϊκό κόσμο. Άρχιζαν με τα Βρουμάλια από τις 24 Νοεμβρίου έως τις 17 Δεκεμβρίου και ακολουθούσαν τα Σατουρνάλια από τις 18 έως τις 24 Δεκεμβρίου. Κατά την κεντρική ημέρα της γιορτής του «αηττήτου ηλίου» στις 25 Δεκεμβρίου, εορταζόταν το γεγονός της τροπής του ηλίου, που άρχιζε και πάλι να ανεβαίνει στον ουρανό, να μεγαλώνουν οι ημέρες, και μαζί τους οι ζωογόνες ακτίνες του ήλιου ξανάκαναν τη Γη να καρποφορήσει. Την 1η Ιανουαρίου γιορτάζονταν οι Καλένδες, στις 3 τα Βότα, στις 4 τα Λορεντάλια και στις 7 Ιανουαρίου τελείωνε η περίοδος αυτή των εορτών.

Επειδή λοιπόν οι πρώτοι χριστιανοί ήσαν εκτός νόμου στη Ρώμη, και δεν τους επιτρεπόταν να συναντιούνται ή να εκκλησιάζονται μαζί οι συναντήσεις τους γίνονταν κρυφά και σε μικρές ομάδες στις κατακόμβες τους, όπου και τελούσαν τις θρησκευτικές τους εορτές. Για να αποφύγουν, λοιπόν, τους διωγμούς αποφάσισαν να γιορτάζουν τα Χριστούγεννα στις 25 Δεκεμβρίου, όταν οι Ρωμαίοι ήσαν απασχολημένοι με τις δικές τους γιορτές των Σατουρναλίων. Μ' αυτόν τον τρόπο ήλπιζαν να μην ανακαλυφτούν από τους εορτάζοντες Ρωμαίους.

Θα αναρωτιέστε, όμως, γιατί το χειμερινό ηλιοστάσιο δεν συμβαίνει σήμερα στις 25 Δεκεμβρίου, όπως στην εποχή του Χριστού, αλλά στις 22 Δεκεμβρίου; Το πρόβλημα αρχίζει με το Ιουλιανό Ημερολόγιο που εισήγαγε ο Ιούλιος Καίσαρ το 44 π.Χ. που είχε όμως κι αυτό τις δικές του ατέλειες γιατί έχανε μία ημέρα κάθε 128 χρόνια. Το Ιουλιανό λοιπόν ημερολόγιο είχε θεσπίσει το χειμερινό ηλιοστάσιο στις 25 Δεκεμβρίου, αλλά με την πάροδο των ετών το προστιθέμενο μικρό λάθος είχε μεταθέσει την πραγματική ημερομηνία της χειμερινής τροπής. Ετσι λοιπόν το 325 μ.Χ. το έτος που έγινε η Οικουμενική Σύνοδος της Νίκαιας, το χειμερινό ηλιοστάσιο είχε μετατεθεί και συνέβαινε στις 22 Δεκεμβρίου. Η μετάθεση όμως του Χειμερινού Ηλιοστασίου συνεχίστηκε χωρίς να διορθωθεί μέχρι και το έτος 1582, οπότε η χειμερινή τροπή συνέβαινε στις 12 Δεκεμβρίου.

Τότε ο Πάπας Γρηγόριος ΙΓ' εισήγαγε μία νέα μεταρρύθμιση, γι' αυτό και το νέο ημερολόγιο, αυτό που χρησιμοποιούμε σήμερα, ονομάζεται Γρηγοριανό, και χάνει μία μόνον ημέρα στα 4.000 χρόνια. Για να γίνει μιά καινούρια αρχή, η Γρηγοριανή μεταρρύθμιση έτρεψε τη θέση του ημερολογίου προς τα εμπρός με βάση το έτος της Συνόδου της Νικαίας κι όχι το έτος εισαγωγής του Ιουλιανού ημερολογίου, το 44 π.Χ. Γι' αυτό και το Χειμερινό Ηλιοστάσιο συμβαίνει σήμερα στις 22 Δεκεμβρίου, και ο πρωταρχικός λόγος για τον εορτασμό των Χριστουγέννων στις 25 Δεκεμβρίου έχει πιά χαθεί.